NWO-TOP subsidie voor Prof. Dr. Tom Oosterloo voor zoektocht donkerste sterrenstelsels

NWO-TOP subsidie voor Prof. Dr. Tom Oosterloo voor zoektocht donkerste sterrenstelselsClick here for a high res image. Klik hier voor een hoge resolutie foto.

Prof. Dr. Tom Oosterloo (ASTRON/ RUG) heeft een prestigieuze TOP subsidie toegekend gekregen van NWO. Oosterloo is één van de senior astronomen bij ASTRON, hoogleraar aan het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen en hoofdonderzoeker van het Apertif-project, waarin de Westerbork telescoop een upgrade krijgt.

Met deze subsidie kan Oosterloo zijn onderzoek naar dwergsterrenstelsels, waarin hij één van de leidende experts is, uitbreiden. In het project richten de onderzoekers zich op de zoektocht naar de kleinste en vaagste sterrenstelsels in het nabije Universum, en proberen ze beter te begrijpen hoe sterrenstelsels worden gevormd. Met deze subsidie zal Oosterloo deze zoektocht kunnen uitvoeren met  Apertif, een project waarbij de Westerbork Synthese Radio Telescoop een upgrade krijgt. Dit biedt  nieuwe en unieke mogelijkheden.

Oosterloo zoekt in deze extreem kleine sterrenstelsels naar unieke informatie over het jonge Universum, toen de eerste sterren en sterrenstelsels werden gevormd. Ze vertegenwoordigen ook bouwstenen voor grotere sterrenstelsels en spelen daaarom een belangrijke rol in het heelal. 

Deze kleine sterrenstelsels zijn kwetsbare systemen. Door hun kleine massa en zwakke zwaartekracht zijn ze erg gevoelig voor invloeden van buitenaf. Kleine veranderingen in hun omgeving kunnen grote veranderingen tot gevolg hebben in de eigenschappen van de resulterende sterrenstelsels. 

Tot een paar jaar geleden voorspelden theoretische modellen overwegend teveel dwergsterrenstelsels. De voorspellingen zijn nu verbeterd, ervanuit gaande dat de jonge sterrenstelsels daadwerkelijk hun gas kunnen kwijt raken. Dit lijkt het geval te zijn voor de dwergsterrenstelsels die dichtbij de Melkweg staan.

Maar er zijn grote uitzonderingen. De aanwezigheid van veel gasrijke dwergsterrenstelsels (sommige hiervan zijn ontdekt en onderzocht door Oosterloo) zorgen nog steeds voor hoofdbrekens bij astronomen die de vorming van sterrenstelsels in kaart brengen. 

Om een goede telling te maken van deze dwergsterrenstelsels buiten het lokale Universum zijn waarnemingen nodig met een instrument dat een groot ontvangstoppervlak, grote gevoeligheid en goede ruimtelijke resolutie heeft. Hierom is het project heel geschikt voor Apertif. 

 

Design: Kuenst.    Development: Dripl.    © 2020 ASTRON